Mặc dù lực lượng Công an cùng với ngành Giáo dục và Đào tạo đã có những biện pháp phối hợp quyết liệt nhằm phòng chống ma túy (PCMT) xâm nhập học đường nhưng tỷ lệ giáo viên và học sinh, sinh viên (HSSV) mắc nghiện ma túy ở khu vực Tây Bắc vẫn cao hơn các khu vực khác. Trong giai đoạn 2006 - 2010, chỉ tính riêng 5 địa phương: Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Lào Cai và Yên Bái có 282 cán bộ, giáo viên, 245 HSSV có sử dụng và liên quan đến ma túy, hầu hết đều ở các huyện khó khăn, vùng biên và giáp ranh. Đội ngũ giáo viên ở các địa bàn này thường xa gia đình, người thân, đời sống văn hóa tinh thần khó khăn, thiếu thốn, dễ bị sa ngã trước những cám dỗ của lợi nhuận mang lại từ buôn bán, vận chuyển ma túy hoặc bị lôi kéo sử dụng. Một số khác là bộ phận HSSV thiếu y thức học tập, gia đình buông lỏng quản lí, bị kẻ xấu lợi dụng lôi kéo…Trong 5 năm qua đã có hàng chục giáo viên, HSSV tại khu vực này nghiện ma túy và phạm tội về ma túy đã bị lực lượng Công an bắt giữ, đề nghị truy tố. Mới đây nhất, ngày 25/4/2014, Ngải Cù Sấn, giáo viên trường tiểu học Phìn Hồ, tỉnh Điện Biên đã bị đồn công tác Đồn Biên phòng Phìn Hồ, huyện Nậm Pồ, Điện Biên bắt quả tang tàng trữ 1,15 gram heroin. Sấn khai do nghiện ma túy nên sau khi nhận được tiền lương liền “trích” 600.000đ đi tìm mua số heroin trên sử dụng.

Trong thời gian qua, các tỉnh vùng Tây Bắc đã chú trọng và tăng cường nhiều biện pháp trong PCMT trong trường học. Tỉnh ủy, UBND các tỉnh trong khu vực đã ban hành nhiều nghị quyết chuyên đề và văn bản chỉ đạo công tác PCMT trong trường học. Lực lượng Công an phối hợp chặt chẽ với ngành Giáo dục - Đào tạo thực hiện nghiêm túc các Kế hoạch liên ngành giữa Bộ Công an và Bộ Giáo dục - Đào tạo cũng như phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể và chính quyền địa phương thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ phòng ngừa từ xa, làm trong sạch môi trường xung quanh trường học, đẩy mạnh công tác PCMT trong ký túc xá, khu nhà ở ngoại trú, rà soát, phân loại đối tượng học sinh, sinh viên có liên quan đến tệ nạn ma túy.

Công tác tuyên truyền, giáo dục PCMT trong cán bộ, giáo viên và HSSV các trường học khu vực Tây Bắc được tăng cường thông qua các đợt ra quân, hội trại tuyên truyền, hội thảo đánh giá thực trạng, nhân rộng mô hình PCMT tốt trong trường học. Đồng thời, tổ chức cho các trường học trên địa bàn ký cam kết xây dựng nhà trường không có ma túy, tổ chức các hội thi, các lớp tập huấn hằng năm về PCMT tại các địa bàn cho hàng ngàn cán bộ, giáo viên nhằm nâng cao năng lực giảng dạy tích hợp nội dung PCMT trong môn học chính khóa và nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động giáo dục ngoại khóa PCMT. Ngành Giáo dục – Đào tạo sản xuất hàng ngàn cuốn tài liệu cấp phát cho các phòng giáo dục, các trường học để làm cẩm nang PCMT; các báo, đài phát thanh - truyền hình ở khu vực đưa nhiều tin, bài, ảnh, xây dựng, phát sóng tuyên truyền rộng rãi phim tài liệu, phóng sự về PCMT trong học đường. Đối với cán bộ, giáo viên, HSSV có khả năng, điều kiện phạm tội về ma túy hoặc tham gia tệ nạn ma túy, lực lượng Công an có biện pháp theo dõi sát sao để kịp thời nhắc nhở, ngăn chặn hoặc có biện pháp quản lý, giáo dục, tạo điều kiện được sửa chữa lỗi lầm, được giúp đỡ và có cơ hội trở lại làm việc và học tập khi đáp ứng các điều kiện theo quy định của Bộ Giáo dục – Đào tạo. Điển hình như năm 2010, Sơn La có 17 giáo viên được vận động đi cai nghiện tập trung, 16 giáo viên trong số đó cai nghiện thành công và trở lại công tác. Với những trường hợp cố tình vi phạm, lực lượng Công an phối hợp với nhà trường kiên quyết xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật để làm gương và giáo dục chung.

Tuy nhiên, hiện nay, tình trạng cán bộ, giáo viên nghiện ma túy ở vùng sâu, vùng xa vẫn diễn biến rất phức tạp, đặc biệt ở một số địa phương như Lai Châu, Điện Biên, Sơn La… Đây là vấn đề rất bức xúc hiện nay vì việc cán bộ, giáo viên tham gia tệ nạn ma túy sẽ ảnh hưởng rất lớn đến môi trường và chất lượng giáo dục. Việc quản lý, tổ chức PCMT trong trường học chưa được đầu tư chiều sâu, chưa phát huy vai trò chủ động của HSSV trong công tác PCMT. Nhiều nhà trường chưa có cơ chế cảnh báo và giải pháp phòng chống hiệu quả, giúp HSSV có nguy cơ cao không sa vào tệ nạn ma túy. Việc phát hiện, phòng ngừa người nghiện ma túy trong HSSV để kịp thời có giải pháp phối hợp, giáo dục cũng gặp rất nhiều khó khăn, chủ yếu là phát hiện được khi HSSV đã bị nghiện, bỏ học hoặc vi phạm pháp luật.

Kinh phí dành cho hoạt động ở cơ sở còn ít, thiếu công cụ, trang thiết bị, tài liệu, học liệu phục vụ cho công tác truyền thông, giáo dục, đặc biệt là các trường đóng trên địa bàn khó khăn. Cơ sở vật chất phục vụ đời sống văn hóa, tinh thần cho cán bộ, giáo viên, HSSV ở địa bàn các tỉnh vùng Tây Bắc còn nhiều thiếu thốn. Quỹ đất và nguồn kinh phí dành cho việc xây dựng ký túc xá ở hầu hết các trường đại học, cao đẳng và trung học chuyên nghiệp rất ít dẫn đến gần 80% HSSV các trường này trên địa bàn Tây Bắc phải ở ngoại trú, gây khó khăn cho công tác quản lý, giáo dục. Trong số HSSV ở ngoại trú, trừ một số ít ở cùng gia đình còn lại hầu hết phải thuê trọ, dễ bị lôi kéo, sa ngã vào tệ nạn ma túy bởi môi trường xung quanh trường học ở một số địa phương rất phức tạp.

Dự báo trong thời gian tới, tình hình tội phạm về ma túy và tệ nạn ma túy tại vùng Tây Bắc sẽ tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, sẽ có tác động không nhỏ tới tình hình tệ nạn ma túy trong nhà trường. Do vậy, theo chúng tôi, để nâng cao hiệu quả phối hợp PCMT trong trường học, các ngành, các cấp các tỉnh vùng Tây Bắc cần thực hiện tốt một số biện pháp sau:

Một là, tổ chức điều tra, đánh giá thực trạng tình hình cán bộ, giáo viên, HSSV trong các trường học khu vực Tây Bắc có liên quan đến tệ nạn ma túy, gắn với đợt tổng rà soát, thống kê người nghiện ma túy toàn quốc đang được tiến hành. Thống kê danh sách HSSV và cán bộ, giáo viên có liên quan đến tệ nạn ma túy trên địa bàn để theo dõi, quản lý và kịp thời xử lý theo quy định của ngành Giáo dục - Đào tạo và pháp luật. Tổ chức đưa đi cai nghiện đối với các trường hợp cán bộ, giáo viên, HSSV nghiện ma túy.

Hai là, tăng cường tuyên truyền, giáo dục PCMT cho cán bộ, giáo viên, HSSV và hỗ trợ duy trì hiệu quả của mô hình “Câu lạc bộ Tuổi trẻ PCMT” trong các trường học nhằm phát huy vai trò của HSSV là hạt nhân tuyên truyền, giáo dục PCMT trong trường học và cộng đồng dân cư; phòng ngừa, phát hiện sớm HSSV liên quan đến ma túy và tư vấn, giúp đỡ bạn học sớm từ bỏ ma túy. Ngành Giáo dục - Đào tạo đẩy mạnh việc tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ về PCMT và phương thức tổ chức các hoạt động ngoại khóa cho cán bộ làm công tác Đoàn, Hội và giáo viên cốt cán.

Ba là, phối hợp xây dựng, củng cố mô hình phối hợp giữa lực lượng Công an - nhà trường - chính quyền địa phương - các tổ chức đoàn thể và gia đình trong công tác quản lý HSSV ở ngoại trú nhằm ngăn ngừa tham gia vào tệ nạn ma túy. Công an cấp cơ sở cần thường xuyên kiểm tra các khu nhà trọ để nhắc nhở và kịp thời phát hiện những HSSV có biểu hiện liên quan đến ma túy nhằm ngăn chặn, xử lý.

Bốn là, lực lượng Công an các tỉnh vùng Tây Bắc căn cứ theo chức năng của mình, thực hiện có hiệu quả các biện pháp nghiệp vụ nhằm ngăn chặn ma túy thẩm lậu từ ngoại biên, PCMT từ xa, không để các điểm nóng, tụ điểm về ma túy tồn tại xung quanh các trường học, các ký túc xá, các khu vực tập trung đông nhà trọ của HSSV. Thường xuyên phối hợp với nhà trường và chính quyền địa phương thông báo về phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm ma túy và cách phòng, chống, nâng cao ý thức cảnh giác, tự phòng vệ cho cán bộ, giáo viên, HSSV trước tội phạm và tệ nạn ma túy. Kịp thời phát hiện, ngăn chặn và cảm hóa những cán bộ, giáo viên, HSSV có khả năng, điều kiện và có biểu hiện sử dụng ma túy hoặc tham gia hành vi phạm tội về ma túy. Đối với những người đã bị nghiện ma túy thì giúp họ cai nghiện tập trung và sau đó giúp tái hòa nhập cộng đồng, tránh tái nghiện. Với những người phạm tội về ma túy phải đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì kiên quyết điều tra, làm rõ và xử lý nghiêm minh. Nghiên cứu đề nghị Tòa án nhân dân các cấp trên địa bàn đưa các vụ án về ma túy có sự tham gia của cán bộ, giáo viên, HSSV ra xét xử lưu động tại các nơi mà nhiều các giáo viên, HSSV khác có thể thể theo dõi nhằm tạo tính răn đe, giáo dục chung.

Đàm Văn Thủy - Ngô Thị Huệ

Nguồn phongchongmatuy.com.vn

[TT: TBC]