Trong bài phát biểu khai mạc, Phó Chủ nhiệm Nguyễn Khắc Định khẳng định: mục tiêu điều trị Methadone cho 80.000 người nghiện ma túy đến năm 2015 là một mục tiêu rất quan trọng. Đây cũng là nhiệm vụ trọng tâm của Ủy ban quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm. Phó Chủ nhiệm Nguyễn Khắc Định đề nghị Bộ Y tế và các địa phương coi đây là nhiệm vụ cấp bách để triển khai thực hiện Nghị định 96 của Chính phủ, ông đề nghị các tỉnh, thành phố khẩn trương đẩy mạnh công tác điều trị Methadone, phấn đấu điều trị Methadone cho trên 40% người nghiện quản lý được trên địa bàn, tiến tới hoàn thành chỉ tiêu Chính phủ giao cho các tỉnh, thành phố là 80.000 người nghiện được điều trị Methadone vào năm 2015. Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ y tế ưu tiên hỗ trợ kịp thời các tỉnh đăng ký và triển khai sớm chương trình điều trị Methadone kể cả thuốc, đào tạo nhân lực và hỗ trợ kỹ thuật.

Chương trình điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone được triển khai thí điểm thành công từ tháng 4/2008 tại thành phố Hải Phòng và thành phố Hồ Chí Minh. Tính đến ngày 31/5/2014, việc điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone đã được nhân rộng ra 32 tỉnh, thành phố với 92 cơ sở, điều trị cho 17.521 bệnh nhân. Qua gần 6 năm triển khai, chương trình đã đạt được kết quả đáng khích lệ. Sau 24 tháng được điều trị Methadone, chỉ còn khoảng 15% bệnh nhân tiếp tục tiêm chích heroin. Tuy nhiên trong số những bệnh nhân vẫn còn sử dụng Heroin này, tần suất tiêm chích đã giảm so với thời gian trước điều trị; chất lượng cuộc sống của người được điều trị bằng Methadone đã có sự cải thiện rõ rệt; nhân cách của đa số bệnh nhân đã thay đổi theo chiều hướng tích cực; tỉ lệ người bệnh được điều trị có công ăn việc làm cũng gia tăng; tỷ lệ bệnh nhân tiếp tục có hành vi vi phạm pháp luật giảm rõ rệt. Chương trình đã góp phần làm giảm sự lây truyền HIV, giúp cho người nghiện ma tuý sớm hoà nhập cộng đồng, mang lại hạnh phúc cho gia đình, sự bình yên cho cộng đồng, xã hội.

Tuy nhiên, trên thực tế cho thấy, độ bao phủ hiện nay của chương trình điều trị methadone còn thấp, đặc biệt thấp tại các tỉnh, thành phố trọng điểm về ma túy và HIV/AIDS như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Nghệ An.v.v. Bên cạnh những tồn tại như kế hoạch triển khai thực hiện công tác điều trị thay thế theo quy định tại Điều 31 Nghị định số 96/2012/NĐ-CP của các địa phương còn chậm, lãnh đạo cấp ủy, chính quyền ở một số địa phương chưa có sự quan tâm thỏa đáng cho chương trình, thì thiếu hụt các nguồn lực đầu tư được đánh giá là một trong những thách thức, khó khăn lớn nhất đối với việc mở rộng chương trình điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc methadone tại nước ta.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã được chia sẻ kinh nghiệm mở rộng và triển khai xã hội hóa chương trình Methadone tại Hải Phòng cũng như công tác triển khai chương trình điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone tại Lai Châu, Hà Nội. Hội nghị cũng tập trung bàn về những tồn tại, khó khăn cũng như cách tháo gỡ vướng mắc và các giải pháp để đạt được mục tiêu điều trị cho 80.000 người nghiện ma túy vào cuối năm 2015. Các khó khăn chung được các đại biểu đưa ra là khó khăn về nhân lực, kinh phí trong công tác điều trị, số lượng người bệnh tham gia điều trị còn thấp… Bên cạnh đó, các đại biểu đại diện cho 20 tỉnh, thành phố cũng chia sẻ thêm kinh nghiệm trong việc tổ chức, triển khai thực hiện và huy động nguồn lực cho việc mở rộng chương trình điều trị Methadone.

Kết thúc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long một lần nữa khẳng định tầm quan trọng cũng như lợi ích của điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone. Thứ trưởng cũng đề nghị để tiếp tục triển khai mở rộng chương trình điều trị Methadone trong thời gian tới, Ủy ban nhân dân các địa phương cần khẩn trương tăng cường đầu tư nhân lực và vật lực để triển khai, duy trì, mở rộng độ bao phủ chương trình nhằm đẩy nhanh tiến độ mở mới các cơ sở điều trị trong năm 2014, 2015; chỉ đạo Sở Y tế phối hợp với Sở Nội vụ và các cơ quan liên ngành tại địa phương bố trí nguồn nhân lực cho các cơ sở điều trị; chi trả phụ cấp ưu đãi nghề cho các cán bộ làm việc tại các cơ sở điều trị theo quy định...

Ngoài ra, các đơn vị đã và đang triển khai điều trị Methadone cần giảm bớt các thủ tục hành chính trong việc tiếp nhận người điều trị, tạo cơ hội và điều kiện cho người nghiện muốn điều trị Methadone để tăng số người bệnh được điều trị tại các cơ sở.

Về thuốc: Bộ Y tế sẽ đảm bảo nguồn thuốc và sẽ trình Chính phủ có cơ chế ngân sách đầu tư cho chương trình và huy động các nhà tài trợ đảm bảo nguồn thuốc cho 30.000 bệnh nhân.

Về tổ chức thực hiện, cần đa dạng hóa các loại hình điều trị, khuyến khích hệ thống y tế tư nhân tham gia vào công tác điều trị này. Tăng cường hơn nữa phối hợp liên ngành trong điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone đặc biệt là ngành Lao động, Thương binh và Xã hội và Công an (triển khai điều trị Methadone trong trại giam và trong các Trung tâm Chữa bệnh Giáo dục Lao động Xã hội).

Đề nghị Chính phủ giao biên chế cho các tỉnh, để các tỉnh có thể chủ động điều động biên chế từ các ngành khác tham gia vào công tác này.

Về cơ chế tài chính, hiện tại Bộ Y tế đã có công văn hướng dẫn thực hiện khung giá dịch vụ điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc methadone, tuy nhiên nhiều tỉnh/thành phố vẫn chưa triển khai được. Trong thời gian tới, Bộ Y tế phối hợp với Bộ Tài chính sẽ sớm hoàn thiện Thông tư liên tịch về khung giá dịch vụ điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc methadone tạo điều kiện cho việc xã hội hóa chương trình. Tuy nhiên, cũng không nên trông đợi quá nhiều vào việc xã hội hóa, các tỉnh/thành phố cần chủ động bố trí kinh phí địa phương cho việc triển khai chương trình này.

Về chuyên môn kỹ thuật, hiện nay Bộ Y tế đang xây dựng hướng dẫn triển khai mô hình cấp phát thuốc methadone và hướng dẫn mang thuốc về nhà cho bệnh nhân phải đi làm ăn xa.

Hải Huệ

Nguồn vaac.gov.vn

[TT: TBC]