Ông Đặng Thuần Phong - Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã cho biết như trên tại buổi trao đổi, tọa đàm chuyên gia “Vai trò của bảo hiểm y tế trong phòng, chống HIV/AIDS” do Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội tổ chức tại Hà Nội vào ngày 09/5.

Cũng theo ông Đặng Thuần Phong, trong những năm qua, 70% kinh phí của chương trình phòng, chống HIV/AIDS và 90% kinh phí mua thuốc kháng virus ARV cho người nhiễm HIV chủ yếu nhờ vào sự hỗ trợ của nguồn lực kinh tế. Vì vậy, vấn đề đảm bảo tài chính cho các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn tới là việc làm cấp bách nhằm khống chế dịch HIV và đảm bảo tính bền vững những kết quả Việt Nam đã đạt được trong công tác phòng, chống HIV/AIDS.

Đại diện Bộ Y tế, ông Bùi Đức Dương – Phó Cục trưởng Cục phòng, chống HIV/AIDS cho biết, theo đề án đảm bảo nhu cầu tài chính cho phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn 2014-2020, ước tính tổng nhu cầu kinh phí cho các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn này là 24.547 tỷ đồng. Trong đó, 3.301 tỷ đồng cho công tác truyền thông, 7.200 tỷ cho công tác giảm hại, 12.625 tỷ cho công tác điều trị, 839 tỷ cho theo dõi, giám sát (M/E) và 582 tỷ đồng cho tăng cường hệ thống năng lực y tế (HSS).

Với tổng nhu cầu tài chính được ước tính thì khả năng huy động có thể đạt được là 11.216 tỷ đồng, đáp ứng 45.7% so với nhu cầu trong giai đoạn 2014-2020. Như vậy, ngành y tế định hướng đổi mới chuyển đổi phòng, chống HIV/AIDS dựa vào viện trợ sang phân cấp và lồng ghép vào hệ thống y tế, chủ yếu sử dụng ngân sách trong nước, đặc biệt là ngân sách nhà nước và bảo hiểm y tế.

Theo ông Bùi Đức Dương, hiện Cục phòng, chống HIV/AIDS đang tích cực truyền thông để đẩy mạnh việc toàn dân sử dụng bảo hiểm hiểm y tế, đặc biệt là đối với những người nhiễm HIV/AIDS. Mô hình bảo hiểm và phí bảo hiểm cho người sống chung với HIV/AIDS gồm bảo hiểm y tế quốc gia, bảo hiểm y tế xã hội, tự nguyện và bảo hiểm y tế dựa vào cộng đồng.

Vẫn còn nhiều khó khăn

Tuy nhiên, thực trạng chi trả bảo hiểm y tế đối với dịch vụ điều trị HIV/AIDS còn nhiều khó khăn, bất cập trong công tác tổ chức cung cấp dịch vụ điều trị như hệ thống cơ sở điều trị HIV/AIDS còn thiếu lồng ghép với hệ thống y tế và chưa có tư cách pháp lý rõ ràng để đủ điều kiện ký hợp đồng với cơ quan bảo hiểm; các cơ sở điều trị tại các Trung tâm phòng, chống HIV/AIDS tại tuyến tỉnh, thành phố không có chức năng khám chữa bệnh, không đủ điều kiện ký kết hợp đồng; cơ sở điều trị tại các Trung tâm y tế một chức năng không ký hợp đồng với bảo hiểm do chỉ có chức năng dự phòng; cơ sở điều trị hai chức năng thì cần được tổ chức và sắp xếp lại cho phù hợp với điều kiện chi trả của bảo hiểm.

Bên cạnh đó, hệ thống quản lý thông tin điều trị HIV/AIDS cũng còn nhiều bất cập như cơ sở điều trị không kết nối thông tin với cơ sở y tế trực thuộc; thiếu những thông tin về bảo hiểm y tế, phân nhóm đối tượng; không có sự kết nối giữa các cơ sở điều trị HIV/AIDS, dẫn đến việc khó quản lý sự di chuyển của người bệnh.

Ngoài ra, hiện tỷ lệ bệnh nhân điều trị HIV/AIDS có thẻ bảo hiểm y tế vẫn chưa có con số cụ thể cũng là một vấn đề khó khăn. Theo nghiên cứu của HPI, năm 2010 trong cộng đồng có khoảng 30% tỷ lệ người nhiễm HIV có thẻ bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, khảo sát nhanh của Cục phòng, chống HIV/AIDS năm 2012 thì tỷ lệ có thẻ bảo hiểm y tế của bệnh nhân đang được quản lý tại các cơ sở điều trị chỉ có 15%. Trong khi, nghiên cứu của UNAIDS năm 2013 tại Ninh Bình và Đồng Tháp có đến 65% người nhiễm có thẻ bảo hiểm. Một nghiên cứu của Ủy ban AIDS TP. HCM khảo sát nhanh tại một số quận trên địa bàn trong năm 2013 cho thấy có khoảng 50-70% người nhiễm có sử dụng thẻ bảo hiểm.

Củng cố hệ thống tổ chức điều trị HIV/AIDS

Để giải quyết những khó khăn trên, ông Bùi Đức Dương cho rằng, cần hoàn thiện hệ thống hướng dẫn thanh toán chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế đối với người nhiễm HIV/AIDS và người bệnh sử dụng liên quan đến HIV/AIDS ban hành trong năm 2014; hoàn thiện đảm bảo dự luật bảo hiểm y tế sửa đổi không hạn chế việc chi trả dịch vụ điều trị HIV/AIDS và ban hành gói dịch vụ điều trị HIV/AIDS chi trả từ nguồn bảo hiểm y tế.

Song song với giải pháp trên, nên củng cố hệ thống tổ chức dịch vụ điều trị HIV/AIDS như thành lập cơ sở điều trị ARV đặt tại các bệnh viện để quản lý và điều trị ngoại trú bệnh nhân AIDS, đảm bảo tính bền vững và đáp ứng đủ điều kiện để bảo hiểm y tế thanh toán. Đối với các bệnh nhân nặng sẽ được nhập viện và điều trị nội trú như các bệnh thông thường khác.

Đồng thời, thành lập cơ sở điều trị ARV đặt tại Trung tâm phòng, chống HIV/AIDS tỉnh, thành phố. Ông Bùi Đức Dương cho biết, hiện Cục phòng, chống HIV/AIDS đang phối hợp với Vụ Tổ chức cán bộ hoàn thiện Thông tư quy định chức năng nhiệm vụ Trung tâm phòng, chống HIV/AIDS tuyến tỉnh, trong đó cho phép thành lập “Phòng khám chuyên khoa HIV/AIDS” bao gồm cả điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone để có đủ điều kiện ký hợp đồng với bảo hiểm y tế…

Đưa ra ý kiến về những giải pháp, ông Nguyễn Văn Tiên - Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho rằng, hiện đảm bảo nguồn thuốc điều trị không phải là vấn đề cấp thiết, ngành y tế nên tập trung, xem xét các vấn đề về tổ chức thực hiện. Nên nghiên cứu cách chuyển đổi mô hình trung tâm điều trị bệnh nhân và học tập các mô hình kinh nghiệm từ nước ngoài như mô hình của Thái Lan để việc chuyển đổi đạt hiệu quả cao.

Theo Chuyên gia Chung Á – Nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm, điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS khác với điều trị những bệnh khác. Người nhiễm HIV/AIDS cần phải điều trị suốt đời nên tốn kém rất nhiều so với các loại bảo hiểm y tế khác. Hiện chúng ta có 302 cơ sở điều trị HIV/AIDS và 62 cơ sở cấp phát thuốc, tuy nhiên trong thời gian tới khi các dự án dừng tài trợ thì nguy cơ các cơ sở này cũng sẽ ngừng hoạt động. Vì vậy, cần đẩy mạnh hơn nữa công tác đầu tư, đặc biệt đẩy mạnh hơn nữa công tác huy động nguồn lực từ cộng đồng để cân bằng nguồn lực.

Thùy Chi

Nguồn tiengchuong.vn

[TT: TBC]