Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh có 9 trẻ được sinh ra từ mẹ nhiễm HIV, trong đó 7 trẻ có kết quả âm tính với HIV nhờ được tư vấn, điều trị dự phòng kịp thời bằng thuốc ARV từ tuần thứ 14 và vào lúc chuyển dạ. Đây là một tín hiệu đáng mừng, một trong những nỗ lực rất lớn của cán bộ làm công tác phòng chống HIV/AIDS cũng như của chính những người mẹ bị nhiễm HIV trên toàn tỉnh.
“Được phát hiện sớm trong giai đoạn đầu thai kỳ nên việc áp dụng các biện pháp dự phòng đúng và đủ đã đạt hiệu quả như mong muốn. Kết quả là đã có 7 trẻ đã được xét nghiệm khẳng định âm tính HIV và (được nhận sữa thay thế từ chương trình). Các bà mẹ thì tuân thủ tốt việc điều trị ARV và nuôi con bằng sữa thay thế. Chứng kiến những trường hợp mẹ khỏe, con khỏe như thế này, là một bác sĩ, tôi cảm thấy rất hạnh phúc.” ông Hải chia sẻ thêm.

Để có được kết quả này, thời gian qua Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS tỉnh đã triển khai đồng bộ các hoạt động cung cấp dịch vụ, truyền thông. Các hoạt động tuyên truyền giáo dục và truyền thông thay đổi hành vi phòng chống HIV/AIDS được triển khai với hình thức phong phú, đa dạng về nội dung được triển khai sâu rộng tới các địa bàn dân cư, phù hợp với điều kiện dân trí, phong tục tập quán của địa phương.

Đồng thời, truyền thông cung cấp dịch vụ lây truyền HIV từ mẹ sang con tại các bệnh viện tỉnh, huyện và trung tâm y tế huyện, thị xã gồm các hoạt động tư vấn xét nghiệm, cung cấp thuốc ARV, cung cấp sữa thay thế cho trẻ để phần nào giảm đi gánh nặng về tài chính cho các phụ huynh có trẻ bị nhiễm hay bản thân bị nhiễm HIV. Hiện tại, toàn tỉnh có 4 điểm thực hiện công tác khám sức khỏe định kỳ cho người có H đăng ký quản lý bệnh nhân; khám và điều trị dự phòng các bệnh nhiễm trùng cơ hội cho người lớn và trẻ em; điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con; chăm sóc tại nhà cho người có H khi có yêu cầu; tư vấn về tuân thủ điều trị, vệ sinh, dinh dưỡng, lối sống khỏe mạnh; hỗ trợ, chăm sóc toàn diện trẻ em nhiễm HIV và trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS.

Bên cạnh đó, giám sát hỗ trợ chuyên môn tại cơ sở ở 8/8 huyện, thị xã. Các hoạt động tư vấn xét nghiệm tự nguyện được triển khai đồng bộ tại 4 phòng VCT chuẩn và 8 điểm tư vấn xét nghiệm tự nguyện lấy mẫu gửi về Trung tâm phòng, chống HIV/AIDS sàng lọc và khẳng định, tuân thủ tư vấn xét nghiệm HIV tự nguyện theo quy định của Bộ Y tế. Triển khai và áp dụng mô hình tư vấn cố định và lưu động đến tận vùng sâu, vùng xa và thực hiện giới thiệu, chuyển tuyến, chuyển tiếp các dịch vụ chăm sóc.

Qua tháng cao điểm dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, số phụ nữ mang thai được xét nghiệm HIV là 3.125 ca tăng 53% so với cùng kỳ năm trước. Số phụ nữ đến khám thai lần đầu tại cơ sở y tế với trên 2.000 ca; số phụ nữ được tư vấn trước xét nghiệm HIV 3.279 ca; số phụ nữ mang thai được tư vấn và xét nghiệm HIV quay trở lại nhận kết quả 1.629 ca. Số phụ nữ mang thai có kết quả xét nghiệm khẳng định HIV dương tính 6 ca (tăng 4 ca so với cùng kỳ năm trước). Đặc biệt số phụ nữ mang thai nhiễm HIV đã sinh con được điều trị dự phòng 5 ca; số trẻ em sinh ra còn sống từ bà mẹ nhiễm HIV 9 trẻ; điều trị dự phòng lây nhiễm HIV cho 8 trẻ.

Tuy nhiên qua thực tế cho thấy việc tuyên truyền và điều trị dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con còn rất nhiều khó khăn trình do độ nhận thức của bà con không đồng đều nhất là bà con dân tộc thiểu số và do bất đồng ngôn ngữ. Đặc biệt vẫn còn sự kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS là rào cản rất lớn làm cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV khó tiếp cận các dịch vụ và nếu có thì cũng ở giai đoạn muộn làm ảnh hưởng đến hiệu quả của can thiệp dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con.

Do vậy, để công tác dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con đạt hiệu quả và tiến tới loại trừ lây nhiễm HIV từ mẹ sang con vào năm 2015, ngành Y tế cũng như cán bộ làm công tác phòng chống HIV/AIDS tỉnh nói riêng cần tăng cường và triển khai có hiệu quả hơn nữa các hoạt động truyền thông, sử dụng linh hoạt đội ngũ cán bộ y tế ngay tại cơ sở xã, bản và các già làng trưởng bản, người có uy tín dùng ngôn ngữ bản địa để trực tiếp tuyên truyền nâng cao nhận thức và hiểu biết về căn bệnh thế kỷ nguy hiểm HIV/AIDS cho người dân. Đặc biệt, ưu tiên cho những xã điểm nóng về HIV, các xã vùng sâu, vùng xa dễ bị ảnh hưởng bởi nhiễm HIV và các đối tượng nguy cơ cao, cung cấp đầy đủ các thông tin, kiến thức về phòng, chống HIV/AIDS nói chung và dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con nói riêng cho người dân. Từng bước xóa bỏ những rào cản sự phân biệt kỳ thị đối xử trong cộng đồng đối với người nhiễm HIV, để họ tự chủ động sớm tìm đến với các dịch vụ tư vấn hỗ trợ, tham gia các dịch vụ toàn diện dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con nhằm bảo vệ sức khoẻ cho chính mình và cả cộng đồng. 

Để công tác dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con đạt hiệu quả, người nhiễm HIV cần tuân thủ điều trị; phụ nữ mang thai nhiễm HIV cần được điều trị bằng ARV càng sớm càng tốt; việc điều trị không phụ thuộc vào giai đoạn phát triển của bệnh; phải duy trì điều trị ARV cho mẹ sau sinh con và nuôi trẻ bằng sữa ngoài thay thế sữa mẹ; đồng thời điều trị dự phòng ARV cho trẻ từ sau khi sinh đến khi được 4 đến 6 tuần tuổi.

Nguyễn Nga

Nguồn laichau.gov.vn

[TT: TBC]