Ma tuý và những phận đời

Chị Nguyễn Thị Quý, thành viên CLB rưng rưng nước mắt: “Chồng tôi mắc nghiện rồi chết. Chị em trong CLB nhiệt tình chia sẻ, động viên, giúp tôi thoát khỏi mặc cảm để vượt qua khó khăn, làm ăn nuôi dạy các cháu”. Cuối những năm 90 thế kỷ trước, dân xã Yên Lãng sôi sục đi khai thác quặng thổ phỉ. Xóm Tiền Phong cũng ở trong guồng quay đó. Người dân đua nhau sang mỏ Sơn Dương, Tuyên Quang đào quặng sắt, quặng ti tan, bô xít, crôm, để bán kiếm tiền. Tệ nạn xã hội cũng theo chân những người khai thác quặng tràn về xóm. Và rồi chồng chị Quý trở thành nô lệ của “cái chết trắng”. Công việc bỏ bê, người thì gầy guộc, cả ngày chỉ nghĩ cách kiếm tiền để mua thuốc thoả mãn cơn nghiện. Chỉ vài năm sau anh đã phải trả giá bằng chính cuộc sống của mình để lại cho vợ 2 đứa con thơ dại. Chị Quý một mình làm quần quật nuôi chồng, con mà vẫn bữa đói, bữa no. Được bà con trong xóm và chị em trong CLB Thiện Tâm động viên, chia sẻ cả về tinh thần lẫn vật chất, chị Quý gượng dậy chăm sóc con cái. 2 người em chồng của chị Quý cũng không còn trên cõi đời này do ma tuý cuốn đi, để lại 2 người vợ trẻ và đàn con thơ. Con trai lớn của chị Quý năm nay 18 tuổi, do hoàn cảnh gia đình khó khăn, học hành dang dở cũng theo bạn đến Sơn Dương đào quặng kiếm tiền. Chị Quý bảo rằng, mong sao nó không đi theo “vết xe đổ” của người cha.

Hoàng Văn Cảnh, sinh năm 1982, do hoàn cảnh gia đình khó khăn cũng theo chân bạn bè sang Sơn Dương khai thác quặng từ năm 2000. Một năm sau, Cảnh dính vào ma tuý rồi nhiễm HIV/AIDS. Khi biết mình mang căn bệnh thế kỷ, bằng nghị lực của mình, em đã từ bỏ được tiêm chích, nhưng chưa dám công khai trước cộng đồng. Đầu năm 2008, được sự động viên của gia đình và các thành viên trong CLB Hướng Thiện, Cảnh gia nhập CLB và được CLB giới thiệu đi khám định kỳ. Từ đó đến nay, Cảnh được cấp thuốc điều trị miễn phí mỗi tháng nên thấy người khoẻ hẳn, tinh thần cũng bớt chán nản. “Em bây giờ cũng không biết làm gì, tương lai sẽ đi về đâu. Chỉ mong chính quyền địa phương, các tổ chức, đoàn thể và CLB hướng nghiệp, giúp đỡ vốn để em và mọi người trong CLB có một nghề ổn định” - Cảnh tâm sự.

Tương thân tương ái

Phó Chủ tịch UBND xã Yên Lãng Lục Văn Thực cho biết: Vài năm trước, ma tuý, HIV/AIDS trở thành nỗi nhức nhối trên địa bàn. Rồi ma tuý kéo theo cả tội phạm trộm cắp... Cả xã như có dịch bệnh. Ngoài đường những cái bóng vật vờ, dòm ngó. Chưa chập tối trong nhà đã cửa đóng then cài, gia đình nào cũng lo mất cắp, có con gà, con chó cũng nhốt vào chuồng vào cũi cẩn thận. Vậy mà tình trạng trộm cắp vẫn diễn biến phức tạp. Cả xã như quay cuồng trong cơn vật vã ma tuý, bệnh hiểm nghèo. Hiện xã có 115 người nghiện ma tuý.

Cơ quan chức năng vào cuộc ngăn chặn, đưa người nghiện đi cai, nhưng chỉ như “bắt cóc bỏ đĩa”, chỉ vài ngày các đối tượng lại ngựa quen đường cũ quay trở về với ma tuý. Trước thực trạng trên, Hội Phụ nữ xã quyết định vào cuộc, tạo bước đột phá trong phong trào ngăn chặn, đẩy lùi tệ nạn ma tuý. Năm 2007, Hội xây dựng 2 tổ chức những người phụ nữ là nạn nhân của ma tuý và HIV/AIDS, trong đó có CLB Đồng Cảm, xóm Tiền Phong gồm 34 thành viên là mẹ, vợ, chị, em của những người mắc nghiện ma tuý. Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Yên Lãng làm Chủ nhiệm CLB. Sau này đổi tên là CLB Thiện Tâm, các thành viên tăng lên 47. Thành viên của CLB được mở rộng đến các ông bố và những người mắc nghiện ma tuý, nhiễm HIV/AIDS. Mục đích của CLB là tạo phong trào tương thân, tương ái giúp đỡ lẫn nhau giữa những người có cùng cảnh ngộ, động viên người nghiện ma tuý đi cai nghiện, tuyên truyền về tác hại của ma tuý và cung cấp kiến thức trong công tác chăm sóc sức khoẻ cho người nhiễm HIV/AIDS và phòng tránh lây nhiễm trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, hoạt động đóng vai trò quyết định cho sự hoạt động hiệu quả của CLB là tạo việc làm cho người sau cai nghiện và cả những người nhiễm HIV/AIDS để họ có điều kiện tái hoà nhập cộng đồng. CLB tổ chức sinh hoạt 1-2 lần/tháng, thu hút hàng trăm lượt người tham gia, mở lớp tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước về phòng chống tội phạm, ma tuý, HIV/AIDS, về vai trò, trách nhiệm của người phụ nữ trong gia đình với việc phòng chống ma tuý và HIV/AIDS. Các hoạt động khác như cấp phát tờ rơi, áp phích, sổ tay phòng chống ma tuý cũng được tổ chức đều đặn. Song song với các hoạt động tuyên truyền, Ban Chủ nhiệm vẫn xác định rõ một phương pháp cốt yếu là tạo việc làm cho các gia đình có người nghiện ma tuý, HIV/AIDS. Sau cai nghiện, người nghiện sẽ có cơ hội cùng với gia đình tham gia lao động ổn định đời sống. Xưa kia, người nghiện và gia đình họ bị miệt thị, cô lập, hàng xóm lẩn tránh, không cơ quan nào đứng ra tạo điều kiện cho họ vay vốn, người dân không dám cho họ vay mượn.

Chị Phạm Thị Dẫn cho biết: “Ban Chủ nhiệm CLB đã đứng ra tín chấp với Ngân hàng chính sách - xã hội vay hộ vốn cho 16 thành viên, với số vốn gần 200 triệu đồng. Các mô hình nuôi lợn, trồng rau, chăn vịt được triển khai. Chúng tôi vừa nuôi được 500 con vịt và đã bán được giá, tạo thêm nguồn vốn vào quỹ của CLB để cho thành viên vay”. “Nhưng CLB chủ yếu là chị, em, người già nên không thể duy trì công việc nặng nhọc. Dự kiến CLB sẽ mời người về dạy cách làm hương, giúp thành viên tuổi cao có việc làm; đầu tư máy đóng gạch cho những thành viên có sức khoẻ, tuy nhiên khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn vốn tổ chức triển khai” - chị Phạm Thị Dẫn trăn trở.