Để triển khai mô hình có hiệu quả, Ban Thường vụ Huyện đoàn chỉ đạo các Đoàn xã, thị trấn tiến hành khảo sát kỹ thực trạng, tình hình tệ nạn ma túy ở các đơn vị, sau đó hoàn thiện kế hoạch.

Mô hình nhóm “Bạn giúp bạn” được tổ chức với sự tham gia của các thành viên ở các khối xóm gồm: Đoàn Thanh niên, Công an, Hội Cựu chiến binh, Mặt trận, Y tế… mỗi nhóm có từ 5 - 7 người, lấy khối, xóm làm địa bàn hoạt động chủ yếu.

Các thành viên của nhóm được tập huấn kỹ về nội dung, phương pháp tuyên truyền phòng chống ma túy, phương pháp phát hiện đấu tranh với tội phạm ma túy; phương pháp tiếp cận, vận động và tổ chức cai nghiện cho những người nghiện tại gia đình và cộng đồng.

Được sự hỗ trợ của UBND Huyện và Tỉnh đoàn cùng với tinh thần xung kích tình nguyện, Đoàn thanh niên của 5 đơn vị xã, thị trấn đã triển khai mô hình hoạt động và thu được nhiều kết quả.

Điểm nhấn từ tuyên truyền, giáo dục

Xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu nên các nhóm “Bạn giúp bạn” ngay từ đầu đã tập trung tuyên truyền đến mọi người dân trong khối xóm và các vùng phụ cận thông qua các hình thức như: sinh hoạt khối xóm, tuyên truyền trên các buổi phát thanh của xóm, trực tiếp gần gũi động viên cho đối tượng và gia đình có người nghiện nhận thức đúng về tác hại của ma túy và tự giác cai nghiện.

Cho đến nay các nhóm đã tổ chức được 73 buổi giao lưu văn nghệ với chủ đề phòng chống ma túy - HIV/AIDS. Kẻ vẽ được 125 khẩu hiệu có nội dung tuyên truyền ma túy ở các khu dân cư. Lập được 6 hòm thư “Bạn giúp bạn” và 52 buổi họp kết hợp sinh hoạt các đoàn thể để tuyên truyền phòng chống ma túy…

Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, các nhóm “Bạn giúp bạn” đã góp phần giúp cho quần chúng nhân dân, nhất là thanh, thiếu niên ở các khối xóm hiểu rõ tác hại của ma túy và tệ nạn xã hội, nêu cao tinh thần trách nhiệm chủ động tích cực đấu tranh phòng chống ma túy.

Các nhóm đã tìm ra cách thức tuyên truyền phù hợp với đặc điểm tình hình địa bàn, tổ chức phát phiếu điều tra tình hình tệ nạn ma túy nhằm giáo dục và nâng cao trách nhiệm của người dân, cung cấp các thông tin có giá trị cho công an xã, thị trấn. Ở các khối xóm có nhóm “Bạn giúp bạn” hoạt động từ năm 2003 đến nay, các đối tượng nghiện phát sinh và nạn trộm cắp vặt đã giảm hẳn.

Tình hình trật tự an ninh ở các khối xóm ổn định, tạo được uy tín trong cộng đồng dân cư và được nhân dân tin tưởng. Đặc biệt là làm chuyển biến nhận thức của nhân dân trong công tác phối hợp với các tổ chức đoàn thể đấu tranh đẩy, đuổi tội phạm ma túy.

Phối hợp với lực lượng an ninh, dân phòng khối xóm, các nhóm “Bạn giúp bạn” thường xuyên đi tuần tra kiểm tra để phát hiện truy quét các đối tượng sử dụng ma túy, các tụ điểm và đối tượng buôn bán lẻ ma túy. Phân công nhiệm vụ tuần tra canh gác vào buổi tối và giờ cao điểm trong dịp Tết Nguyên đán, các ngày lễ.

Nhờ vậy, đã làm giảm sự gia tăng các tụ điểm, đối tượng buôn bán, sử dụng ma túy trên địa bàn dân cư, giảm hẳn hiện tượng công khai sử dụng chất ma túy, góp phần tạo môi trường trong sạch, lành mạnh ở các khối, xóm, tạo điều kiện cho công tác cai nghiện và quản lý các đối tượng sau cai.

Cần hướng nghiệp sau cai

Trong công tác cai nghiện và quản lý sau cai, nhóm cũng hoạt động một cách có hiệu quả. Sau khi khảo sát, tìm hiểu các đối tượng nghiện trên địa bàn, các nhóm đã vận động gia đình và các đối tượng tự giác cai nghiện tại gia hoặc tới các trung tâm cai nghiện dưới sự theo dõi giúp đỡ và động viên kịp thời của các thành viên trong nhóm “Bạn giúp bạn”.

Kết quả đã vận động cai nghiện được 30 đối tượng, trong đó có 7 đối tượng không tái nghiện sau 24 tháng và 23 đối tượng không tái nghiện sau 12 tháng, hiện đã ổn định trở lại và làm việc cùng gia đình. Điển hình trong công tác cai nghiện tại Hưng Long đã tổ chức cai nghiện tại gia cho 10 đối tượng. Đồng thời nhóm cũng kêu gọi các gia đình chủ động đưa con em đi cai nghiện tập trung.

Các thành viên của nhóm thường xuyên thăm hỏi động viên các gia đình và đối tượng nghiện ma túy, đặc biệt chú trọng công tác quản lý các thanh niên chưa có việc làm, có biểu hiện hư hỏng. Trong các kỳ nghỉ hè, số lượng đoàn viên ở các địa phương tăng do sinh viên, học sinh về sinh hoạt tại địa bàn. Vì vậy các nhóm đã phối hợp chặt chẽ với Đoàn thanh niên và các đoàn thể tổ chức các buổi sinh hoạt, nói chuyện theo chủ đề thu hút số lượng lớn đoàn viên, thanh niên tham gia.

Qua một thời gian đề án đi vào hoạt động, cho đến nay mặc dù còn có nhiều khó khăn cần khắc phục nhưng nhờ sự quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện giúp đỡ của Huyện ủy, UBND Huyện, Công an, UBND các xã, thị trấn và các ban ngành trên địa bàn dân cư nên hoạt động của nhóm “Bạn giúp bạn” đã đi dần vào ổn định. Nhìn chung, các nhóm “Bạn giúp bạn” tại địa bàn dân cư hoạt động có hiệu quả và được sự ghi nhận của đông đảo nhân dân.

Tình hình an ninh trật tự trên địa bàn dân cư đi vào ổn định. Các đối tượng nghiện hút không phát sinh thêm, các địa điểm buôn bán hút chích cũng giảm hẳn, ý thức trách nhiệm của người dân về tác hại của ma túy được nâng lên rõ rệt. Việc quản lý thanh thiếu niên chưa có việc làm, thanh niên có biểu hiện hư hỏng được chú trọng. Vì vậy tình hình trộm cắp vặt, các vụ đánh nhau gây mất trật tự trên địa bàn khối, xóm hầu như không có.

Vừa qua, Huyện đoàn Hưng Nguyên tiến hành tổ chức kiểm tra và phát phiếu điều tra về tình hình đoàn viên thanh niên nghiện ma túy cũng như hoạt động của nhóm “Bạn giúp bạn” tại các địa bàn khối xóm có nhóm “Bạn giúp bạn” hoạt động.

Đa số người dân đều có kiến nghị và đề xuất duy trì hoạt động của nhóm. Có thể thấy đây là một mô hình cần được nhân rộng ở các địa bàn trọng điểm về ma túy như Hưng Long, Hưng Xá và các địa bàn khác trên toàn huyện nói chung.

Và để làm được điều đó, rất cần có sự phối hợp của các ngành chức năng và các lực lượng khác góp phần hỗ trợ cho việc tuyên truyền, cai và quản lý sau cai được tốt hơn. Đặc biệt là việc quan tâm giúp đỡ tạo việc làm tại địa bàn cho người được cai nghiện để họ có cuộc sống ổn định, vượt qua mặc cảm tái hòa nhập cộng đồng.