Liên tục trong nhiều năm qua cấp ủy, chính quyền, các ngành, đoàn thể xã hội và đồng bào các dân tộc huyện Mường Lát đã vào cuộc quyết liệt với rất nhiều giải pháp đồng bộ nhằm đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tội phạm và tệ nạn ma túy trên địa bàn. Công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động bà con các dân tộc xóa bỏ cây thuốc phiện, không tham gia mua bán, vận chuyển, sử dụng ma túy, tổ chức cai nghiện tập trung và cai nghiện tại cộng đồng, kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh phòng, chống ma túy với quan tâm phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân luôn được coi trọng. 
 

Riêng lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng đã dày công đấu tranh, triệt xóa nhiều tụ điểm, đường dây ma túy phức tạp, bắt giữ nhiều đối tượng phạm tội về ma túy. Trao đổi với chúng tôi, Trưởng Công an huyện Mường Lát, Thượng tá Lê Thành Nghị cho biết: Năm 2008, Công an huyện đã phát hiện, bắt giữ 23 vụ, 33 đối tượng phạm tội về ma túy. Ba tháng đầu năm nay, số vụ tội phạm ma túy và người nghiện ma túy giảm dần ở Mường Lát. Ðáng chú ý, thời gian gần đây thực hiện Ðề án 375 của UBND tỉnh và kế hoạch số 60 của Giám đốc Công an tỉnh về"Xây dựng khu dân cư an toàn về an ninh-trật tự.", Công an huyện đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương, đặc biệt là các xã giáp biên ký kết chương trình hợp tác toàn diện với chính quyền các xã giáp biên của nước bạn Lào, tăng cường quan hệ hợp tác trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội, vận động nhân dân ký cam kết không buôn bán, vận chuyển, sử dụng ma túy, tái trồng cây thuốc phiện...

Với nhiều biện pháp phòng, chống quyết liệt, tình hình tội phạm ma túy ở Mường Lát giảm đáng kể. Trưởng Công an xã Pù Nhi ông Hơ Văn Sính cho biết:"Từ ngày tỉnh có chủ trương xây dựng khu dân cư an toàn về an ninh-trật tự, nhiều bản trong xã chúng tôi đã không còn tội phạm ma túy. Các bản Pù Toong, Cá Nọi, Cá Tớp... đều đã trở thành bản văn hóa". Vui với cái vui của mỗi nhà mỗi bản, chúng tôi càng thấm thía và nhớ lời tâm sự mộc mạc của Trưởng bản Pù Toong (xã Pù Nhi) ông Chá Nọ Lâu:"Trước kia, người Mông chúng tôi bị cái thuốc phiện mê hoặc, trẻ con quên lối đến trường. Nhưng giờ đây, đồng bào Mông đã nhổ hết cây thuốc phiện, tự cai cái chất mầu đen chết người ấy. Con em dân tộc được đến trường học cái chữ. Pù Toong đã có hàng chục người học đại học, cao đẳng và trung cấp đấy. Nhiều người làm cả cán bộ xã, cán bộ huyện...". 
 

Cấp ủy, chính quyền huyện Mường Lát tiếp tục giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa phòng, chống ma túy gắn với việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội nâng cao đời sống cho đồng bào các dân tộc, tập trung phát triển trồng trọt và chăn nuôi để tránh việc người dân tái trồng cây thuốc phiện. Các mô hình trồng lúa nước, trồng ngô lai hai vụ, xúc tiến mô hình VAC giúp đồng bào tự chủ về lương thực, nâng cao mức sống chính là cách tạo ra sức mạnh nội sinh, giúp đẩy lùi tội phạm và tệ nạn ma túy. Ðồng thời, đề cao trách nhiệm của lực lượng chuyên trách phòng, chống ma túy như Công an và Bộ đội Biên phòng bám trụ trên địa bàn, cũng như trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn dân trong công tác đấu tranh phòng, chống ma túy.